بورسیه MEXT دولت ژاپن (مسیر Priority) برای ارشد و دکترا در Science Tokyo (Tokyo Tech)

ددلاین درخواست: ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۹ به وقت ژاپن (JST)، معادل ۱۸:۲۹ تهران و ۱۹:۲۹ کابل. نامه‌ی رضایت (Consent) تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ باید ارسال شود. این بورسیه فقط برای متقاضیان علوم و مهندسی است و فقط با پذیرش در برنامه‌ی IGP(A) درخواست داده می‌شود.

بورسیه‌ی دولت ژاپن (MEXT) برای ارشد و دکترا در Institute of Science Tokyo (Science Tokyo)، که از ۱ اکتبر ۲۰۲۴ با ادغام Tokyo Tech و دانشگاه پزشکی و دندانپزشکی توکیو ساخته شد، از طریق «توصیه‌ی دانشگاه» داده می‌شود. این بورسیه در برنامه‌ی International Graduate Program (A) یا IGP(A) ارائه می‌شود و تدریس آن انگلیسی است؛ زبان ژاپنی شرط نیست. اطلاعات این صفحه مخصوص ورودی پاییز ۲۰۲۷ است.

مهم‌ترین چیزی که باید بدانی

• نسخه‌ی General تعلیق شده است. MEXT از ۲۰۲۶ به بعد برای این دسته درخواست جدید نمی‌پذیرد؛ فقط مسیر Priority فعال است.
• سهمیه محدود است: هر برنامه حداکثر ۸ نفر دارد (برنامه‌ی کوانتوم PSIL هیچ سهمیه‌ای ندارد).
• سهمیه‌ی برنامه‌ی مواد (eMAT) هنوز قطعی نیست. نتیجه‌ی آن بعد از ددلاین مشخص می‌شود. اگر سهمیه نگیرد، همه‌ی متقاضیان MEXT آن برنامه «ناموفق» حساب می‌شوند و مثل دانشجوی خودپرداخت بررسی می‌شوند.
• تصمیم نهایی با MEXT است. دولت ژاپن می‌تواند توصیه‌ی دانشگاه را حتی با شرایط کامل رد کند، حتی درست قبل از ثبت‌نام؛ در این صورت ثبت‌نام لغو می‌شود. نتیجه‌ی رسمی تیر تا مرداد ۲۰۲۷ (ژوئیه تا اوت) می‌آید.
• قوانین هر نوامبر تازه می‌شود. فرم درخواست فعلی موقت است و MEXT قالب رسمی امسال را بعد از ددلاین IGP(A) منتشر می‌کند؛ ممکن است مجبور شوی دوباره درخواست بدهی.

تقویم و ددلاین‌ها

تاریخ‌ها ممکن است تغییر کند؛ پیش از هر اقدامی، آخرین اطلاعات را در صفحه‌ی رسمی بررسی کن: صفحه‌ی بورسیه‌ی MEXT در Science Tokyo. ددلاین بورسیه‌های دیگر را در فهرست بورسیه‌ها و کال‌های باز دانشگاه‌ها را در صفحه‌ی کال اپلای ببین.

صفحه نمی‌گوید نامه‌ی رضایت از چه کسی و با چه قالبی است؛ جزئیات آن در راهنمای درخواست IGP(A) (Application Guide) آمده است.

مبلغ بورسیه

بیمه در صفحه ذکر نشده است. ماهانه به دانشجویی که مرخصی بگیرد یا مدت طولانی غایب باشد پرداخت نمی‌شود.

مدت بورسیه

• مدت اولیه دو سال ارشد است. دانشجوی «برنامه‌ی دکترای یکپارچه» می‌تواند برای دکترا تمدید بگیرد، به شرط GPA ارشد حداقل ۲.۵۰ از ۳.۰۰ و داشتن شرایط دیگر.
• اگر بدون تأیید تمدید به مقطع بالاتر بروی، بورسیه لغو می‌شود.
• در Priority هر سال باید GPA حداقل ۲.۳۰ بگیری، وگرنه بورسیه قطع می‌شود.

برنامه‌ها و سهمیه‌ها (ورودی پاییز ۲۰۲۷)

جدول از تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ است و ممکن است تغییر کند. رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و علوم سلامت صفحه‌ی جدا دارند.

شرایط پذیرش

• معدل: GPA حداقل ۲.۳۰ از ۳.۰۰ در آخرین مقطع، طبق فرمول MEXT. GPA واقعی را خود Science Tokyo حساب می‌کند و برای محاسبه‌ی GPA متقاضی پاسخ نمی‌دهد. جدول تبدیل نمره در ضمیمه‌ی رسمی فقط نمونه است.
• ملیت: کشوری که با ژاپن رابطه‌ی دیپلماتیک دارد. در Priority حداقل ۷۵٪ نامزدها از کشورهای تعیین‌شده‌ی MEXT هستند؛ ایران و افغانستان در فهرست نوامبر ۲۰۲۳ هستند.
• سن: در اصل ۳۴ سال یا کمتر در ۱ آوریل اولین سال بورسیه.
• سوابق: فارغ‌التحصیل دانشگاه ژاپنی یا دارای توان علمی معادل (در عمل لیسانس برای ارشد)؛ رشته‌ی لیسانس با رشته‌ی انتخابی مرتبط باشد و بتوانی در Science Tokyo پژوهش کنی.
• زبان: انگلیسی در سطح CEFR B2 یا بالاتر (جزئیات پایین).
• سلامت: سلامت جسمی و روانی کافی برای تحصیل در ژاپن، به تشخیص Science Tokyo.
• رسیدن به ژاپن: حداکثر دو هفته بعد از شروع ترم سوم (اواخر سپتامبر).

شرط زبان

• IELTS Academic (حضوری یا کامپیوتری)، TOEFL iBT (نسخه‌ی Home Edition هم پذیرفته می‌شود) یا TOEIC L&R.
• نتیجه باید حداکثر دو سال قبل از ۱ ژانویه‌ی سال ثبت‌نام (۱ ژانویه ۲۰۲۷) گرفته شده باشد. نیازی نیست از ETS یا British Council بخواهی نمره را بفرستند.
• اگر TOEIC بدهی، توان نوشتن و صحبت‌کردنت را باید جداگانه در مصاحبه، ارائه یا مدارک اضافه ثابت کنی.
• جایگزین: گواهی دانشگاه که زبان تدریس دوره‌ی آخرت انگلیسی بوده.
• نمره‌ی حداقل هر آزمون در این صفحه نیامده؛ از راهنمای IGP(A) بگیر.

چه کسانی واجد نیستند

• نظامیان یا کارمندان غیرنظامی ارتش هنگام ورود یا دریافت بورسیه.
• کسانی که قبلاً بورسیه‌ی MEXT گرفته‌اند (با استثناهایی؛ مثلاً ۳ سال سابقه‌ی تحصیل یا کار بعد از آخرین بورسیه). بورسیه‌ی MEXT Honors شامل این محدودیت نیست.
• کسانی که هم‌زمان از راه دانشگاه دیگر یا برنامه‌ی دیگری از MEXT (مثلاً توصیه‌ی سفارت) درخواست داده‌اند.
• کسانی که هم‌اکنون با وضعیت «دانشجو» در ژاپن ثبت‌نام‌اند یا به‌صورت خودپرداخت ثبت‌نام می‌کنند (با استثناهایی).
• کسانی که برنامه‌ی تحقیق طولانی یا مرخصی طولانی خارج از Science Tokyo دارند.
• کسانی که قصد گرفتن مدرک ندارند.

مدارک مورد نیاز

علاوه بر مدارک درخواست IGP(A)، این موارد را جدا ارسال کن:

• فرم درخواست MEXT (موقت). قالب رسمی امسال بعد از ددلاین IGP(A) می‌آید.
• توصیه‌نامه‌ی رئیس دانشکده (Dean) یا مقام معادل دانشگاه خودت، خطاب به رئیس Science Tokyo، با قالب آزاد. باید از دانشگاهی باشد که تمام‌وقت در آن درس خوانده‌ای. نامه‌ی رئیس گروه یا سرپرست گروه بدون امضای Dean پذیرفته نمی‌شود؛ نامه‌ی استاد راهنما با تأیید و امضای Dean قبول است.
• مدرک زبان انگلیسی یا گواهی تدریس انگلیسی.

فقط در موارد غیرقابل‌اجتناب Dean می‌تواند نامه را مستقیم به Science Tokyo بفرستد؛ پیش از ددلاین نامه‌ی رضایت باید خودت از طریق فرم پرسش با Science Tokyo هماهنگ کنی. برای کمک در آماده‌سازی مدارک، خدمات بورسیه اپلای‌نوتس را ببین.

ویزا و اقامت ژاپن

• در اصل باید ویزای «دانشجو» را از نمایندگی ژاپن در کشور تابعیت‌ات بگیری و با وضعیت «دانشجو» وارد شوی. اگر با وضعیت دیگری وارد شوی، پرداخت بورسیه متوقف می‌شود.
• برای برنامه‌هایی که ساکنان ژاپن را می‌پذیرند (سه برنامه‌ی بالا)، لازم نیست قبل از ثبت‌نام به کشورت برگردی؛ فقط باید وضعیت اقامت را قبل از ثبت‌نام به «دانشجو» تغییر بدهی.
• Science Tokyo درخواست ویزای خانواده‌ی دانشجو را انجام نمی‌دهد؛ بعد از ورود خودت باید گواهی اهلیت (COE) را از اداره‌ی مهاجرت بگیری.
• برای کمک در پرونده‌ی ویزا، خدمات ویزای دانشجویی اپلای‌نوتس را ببین.

ویژه‌ی متقاضیان ایرانی

قانون بورسیه برای ایرانی‌ها جدا نیست؛ ایران در فهرست کشورهای تعیین‌شده‌ی MEXT است و برای سهمیه‌ی ۷۵٪ Priority واجد است.

• توصیه‌نامه‌ی Dean: زود شروع کن؛ باید از دانشگاه ایرانی که تمام‌وقت در آن درس خوانده‌ای، به زبان انگلیسی و با امضای Dean باشد.
• زبان: مدرک انگلیسی غیرخانگی IELTS یا TOEFL با تاریخ بعد از ۱ ژانویه ۲۰۲۵، یا گواهی تدریس انگلیسی.
• ویزا: درخواست ویزا در نمایندگی ژاپن در کشور تابعیت‌ات ثبت می‌شود. وضعیت خدمات ویزای سفارت ژاپن در تهران را قبل از برنامه‌ریزی بررسی کن؛ در منابع این مقاله نیست.

ویژه‌ی متقاضیان افغانستانی

قانون بورسیه برای افغانستانی‌ها هم جدا نیست؛ افغانستان در فهرست کشورهای تعیین‌شده‌ی MEXT است.

• ویزا: این صفحه می‌گوید ویزا از نمایندگی ژاپن در کشور تابعیت گرفته می‌شود. طبق بررسی قبلی ما برای بورسیه‌ی دیگر ژاپن، سفارت ژاپن در افغانستان درخواست ویزا نمی‌پذیرد و درخواست از سفارت یا کنسولگری ژاپن در امارات انجام می‌شود. قبل از ددلاین از Science Tokyo بپرس مسیر MEXT برای افغانستانی‌ها چیست.
• آزمون زبان: مکان و زمان آزمون IELTS یا TOEFL را زود تأیید کن؛ نسخه‌ی Home TOEFL پذیرفته می‌شود.
• توصیه‌نامه‌ی Dean: مثل ایرانی‌ها از دانشگاهی که تمام‌وقت در آن درس خوانده‌ای.

مراحل درخواست

1. برنامه‌ی IGP(A) مرتبط را انتخاب کن و سهمیه‌ی MEXT آن را در جدول بالا ببین.
2. راهنمای درخواست IGP(A) پاییز ۲۰۲۷ را بخوان و نامه‌ی رضایت را تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ بفرست.
3. توصیه‌نامه‌ی Dean و مدرک زبان را آماده کن.
4. درخواست IGP(A) و فرم موقت MEXT را تا ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۹ JST ثبت کن.
5. بعد از نوامبر، فرم رسمی MEXT را در صورت نیاز دوباره پر کن.
6. نتیجه‌ی پذیرش ۳ مارس ۲۰۲۷ و نتیجه‌ی MEXT تیر تا مرداد ۲۰۲۷ می‌آید.

پرسش‌ها را از طریق فرم پرسش (Microsoft Forms) در صفحه‌ی رسمی و به انگلیسی یا ژاپنی ارسال کن.

بورسیه‌های مرتبط

برای مقایسه‌ی این بورسیه با گزینه‌های دیگر، فهرست همه‌ی بورسیه‌ها را ببین. برای بورسیه‌ی دیگری در ژاپن، بورسیه‌ی روتاری یونه‌یاما را بخوان.

منبع اصلی این مقاله، صفحه‌ی رسمی بورسیه‌ی MEXT (توصیه‌ی دانشگاه، Priority/General) در Science Tokyo، صفحه‌ی IGP(A) و ضمیمه‌ها و جدول سهمیه‌ی پاییز ۲۰۲۷ آن است. در صورت هر اختلاف، سایت رسمی Science Tokyo معتبر است.