سوئیس
ETH زوریخ در QS ۲۰۲۷ رتبهٔ ۸ و EPFL رتبهٔ ۲۲ دارد، اما دانشجوی خارجی از ۲۰۲۵ در این دو دانشگاه ۲٬۱۹۰ فرانک در ترم میدهد. سفارت سوئیس در تهران از مارس ۲۰۲۶ بسته شد و خدمات ویزای آن در آوریل هنوز برنامه‌ریزی نشده بود.
ارزیابی رایگان شانس پذیرشچرا سوئیس مقصد خوبی برای دانشجویان ایرانی است؟
هشدار قبل از شروع: سوئیس دیگر جایی نیست که بشود بدون محاسبه به آن فکر کرد. از پاییز ۲۰۲۵ شهریهٔ دانشجوی خارجی در ETH زوریخ و EPFL سه برابر شد و به ۲٬۱۹۰ فرانک در هر ترم رسید. مسیر ویزا برای ایرانی‌ها هم به سفارتی وابسته است که در ۱۱ مارس ۲۰۲۶ بسته شد. آخرین بررسی: مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶).
چرا سوئیس؟
دانشگاههای سوئیس در رتبه‌بندی‌های جهانی بالا هستند. طبق گزارش swissinfo از رتبه‌بندی QS (۱۸ ژوئن ۲۰۲۶)، ETH زوریخ رتبهٔ ۸ و EPFL رتبهٔ ۲۲ را دارد. دانشگاه زوریخ ۹۸، بازل ۱۵۰، ژنو ۱۶۸، برن ۱۹۱ و لوزان ۲۳۳ است. در مجموع ۱۱ دانشگاه سوئیسی در ۱٬۴۰۰ دانشگاه برتر QS هستند.
شهریه
در ETH و EPFL، دانشجوی خارجی که برای تحصیل به سوئیس میآید از پاییز ۲۰۲۵ ترمی ۲٬۱۹۰ فرانک شهریه میدهد. صفحهٔ رسمی EPFL مجموع صورتحساب را ۲٬۲۴۰ فرانک نشان میدهد. کسانی که پیشتر به دلیل کار، خانواده یا پناهندگی در سوئیس ساکن بودهاند و کسانی که پیش از پاییز ۲۰۲۵ شروع کردهاند، از این افزایش معافاند. دانشگاههای کانتونی مثل زوریخ، بازل و ژنو الان سه‌برابر نشده‌اند. شهریهٔ آن‌ها را روی صفحهٔ رسمی خود دانشگاه ببین، چون اعداد دقیق را اینجا ننوشته‌ام.
مدرک مالی
دانشگاه زوریخ برای ویزا و اقامت مدرک مالی ۲۱٬۰۰۰ فرانک در سال را میخواهد و این پول باید در حساب بانکی خود متقاضی باشد. نامهٔ تعهد والدین پذیرفته نمیشود. برای ایرانی‌ها، این شرط با محدودیت‌های انتقال پول همزمان میشود و باید از قبل برایش برنامه داشته باشی.
ورود به دانشگاه
- ETH، لیسانس با مدرک غیرسوئیسی: درخواست از ۱ دسامبر تا ۳۱ مارس (ساعت ۲۳:۵۹ به وقت اروپای مرکزی) و فقط برای شروع پاییز. ثبت‌نام آزمون ورودی ۱۵ سپتامبر تا ۱۵ اکتبر است. هزینهٔ درخواست بازگشت‌ناپذیر است.
- UNIL (لوزان): بر اساس اطلاعات ۲۰۲۴، مهلت برای متقاضیان نیازمند ویزا ۲۸ فوریه و مهلت عمومی ۳۰ آوریل بود. دارندگان مدرک خارجی باید آزمون‌های تکمیلی بدهند. مهلت‌های سال جاری را روی سایت خود دانشگاه چک کن.
- ارشد: مهلت هر دانشگاه فرق دارد. برای ETH مهلت اواسط دسامبر را از دانش عمومی به یاد دارم و تأیید نکرده‌ام، پس از صفحهٔ رسمی چک کن.
غربالگری امنیتی برای ایرانی‌ها
swissinfo در نوامبر ۲۰۲۴ نوشت ایران، چین و روسیه در فهرست کشورهای «پرریسک» برای غربالگری امنیتی دانشگاهها هستند. ETH طبق رهنمود اکتبر ۲۰۲۴ پیوند متقاضیان این کشورها با نهادهای نظامی و اطلاعاتی را بررسی می‌کند. درخواست متقاضیانی که از دانشگاههای دارای ارتباط نظامی تحریم‌شده می‌آیند، مثلاً برای ارشد امنیت سایبری، ممکن است رد شود. هر دانشگاه خودش این غربالگری را انجام میدهد، پس نتیجه میتواند بین دانشگاهها فرق کند.
ویزای D
برای تحصیل بیش از ۹۰ روز، ویزای ملی D لازم است و درخواست باید حضوری در نمایندگی سوئیس ثبت شود. بررسی با تأیید کانتون محل تحصیل انجام میشود و صفحهٔ سفارت تهران زمان را حدود ۶ تا ۱۲ هفته نوشته است. درخواست را حداکثر ۳ ماه پیش از ورود بده، چون سفارت پرونده را سریع‌تر بررسی نمیکند. بعد از ورود، ثبت‌نام در محل اقامت ظرف ۱۴ روز لازم است و مجوز اقامت از نوع B صادر میشود.
ایرانی‌ها و افغانها، دو مسیر متفاوت
| موضوع | ایرانی‌ها | افغانها |
|---|---|---|
| سفارت | بخش ویزای سفارت سوئیس در تهران برای مقیمان دائم ایران، با قرار ملاقات حضوری. سفارت ۱۱ مارس ۲۰۲۶ بسته شد و تا اواخر آوریل ۲۰۲۶ ویزا صادر نمی‌کرد. | صفحهٔ سفارت تهران روشن نمیکند که افغانهای مقیم ایران میتوانند درخواست بدهند یا نه. مسیر تأییدشده برای افغانهای مقیم افغانستان پیدا نکردم. |
| غربالگری | ایران در فهرست پرریسک است. | در منابعی که دیدم، افغانستان در این فهرست نام برده نشده بود. شرایط را از دانشگاه بپرس. |
| توصیهٔ سفر | وزارت خارجهٔ سوئیس از ۲ اوت ۲۰۲۴ سفر به ایران را توصیه نمیکند. | پیش از هر اقدام، وضعیت را از نمایندگی ذی‌ربط بپرس. |
کار حین تحصیل و بعد از آن
دانشجو پس از ۶ ماه تحصیل میتواند تا ۱۵ ساعت در هفته کار کند و در تعطیلات رسمی ترم کار تماموقت مجاز است. پیش از هر کاری مجوز کار لازم است. فارغالتحصیلان دانشگاههای سوئیس مجوز ۶ ماهه برای جستوجوی کار میگیرند. مجوز کار بعد از آن به سهمیهٔ کانتونی و آزمون بازار کار وابسته است.
بورسیه
بورسیهٔ تعالی دولت سوئیس برای ۲۰۲۷–۲۰۲۸ مخصوص پژوهشگران تازه‌کار با مدرک ارشد است. مبلغ آن ماهانه ۲٬۴۵۰ فرانک است، سقف سنی ۳۵ سال دارد و درخواست از ۲۰ اوت ۲۰۲۶ از طریق نمایندگی‌های سوئیس باز میشود. نتیجه تا پایان مه اعلام میشود و برای متقاضیان ۱۸۳ کشور باز است. فهرست کشورها را از صفحهٔ رسمی چک کن، چون حضور ایران و افغانستان در آن را تأیید نکرده‌ام. فرصت‌های دیگر را در صفحهٔ بورسیه‌ها و کال‌های اپلای ببین.
برای مقایسه
اگر مقایسهٔ هزینه و مسیر ویزا لازم داری، آلمان و هلند را ببین. برای آماده‌سازی مدارک هم راهنمای نوشتن رزومه مفید است.
منبع رسمی
شرایط ورود، مهلت‌ها و ویزا را فقط با سایت رسمی دانشگاه مقصد، swissuniversities و صفحهٔ ویزای سفارت یا وزارت خارجهٔ سوئیس (FDFA) تأیید کن. آخرین بررسی: مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶).
آنچه باید پیش از تصمیم بدانی
دانشگاههای پیشنهادی در سوئیس
بورسیه‌های موجود برای سوئیس
پاسخ پرتکرارترین پرسش‌ها درباره‌ی سوئیس
شهریه ETH و EPFL برای دانشجوی خارجی چقدر است؟
از پاییز ۲۰۲۵ دانشجوی خارجی که برای تحصیل به سوئیس میآید، ترمی ۲٬۱۹۰ فرانک شهریه میدهد. این رقم قبلاً ۷۳۰ فرانک بود. صفحهٔ رسمی EPFL مجموع صورتحساب را ۲٬۲۴۰ فرانک نشان میدهد. کسانی که پیشتر به دلیل کار، خانواده یا پناهندگی ساکن سوئیس بودهاند و کسانی که پیش از پاییز ۲۰۲۵ شروع کردهاند معافاند.
ایرانی‌ها چطور برای تحصیل در سوئیس ویزا بگیرند؟
برای تحصیل بیش از ۹۰ روز ویزای ملی D لازم است و درخواست حضوری و با قرار ملاقات در نمایندگی سوئیس ثبت میشود. سفارت سوئیس در تهران ۱۱ مارس ۲۰۲۶ بسته شد و تا اواخر آوریل ۲۰۲۶ صدور ویزا هنوز ممکن نبود. پیش از برنامه‌ریزی، وضعیت فعلی را روی صفحهٔ رسمی سفارت یا FDFA چک کن.
افغانها میتوانند برای ویزای تحصیلی سوئیس اقدام کنند؟
مسیر تأییدشدهای برای افغانهای مقیم افغانستان پیدا نکردم. صفحهٔ سفارت تهران هم روشن نمیکند که افغانهای مقیم ایران میتوانند درخواست بدهند یا نه. پیش از پرداخت هزینهای، از نمایندگی سوئیس و دانشگاه مقصد بهصورت مکتوب پاسخ بگیر.
مدرک مالی برای ویزای تحصیلی سوئیس چقدر است؟
دانشگاه زوریخ ۲۱٬۰۰۰ فرانک در سال را میخواهد و این پول باید در حساب بانکی خود متقاضی باشد. نامهٔ تعهد والدین پذیرفته نمیشود. دانشگاهها و کانتونهای دیگر ممکن است شرط متفاوتی داشته باشند.
دانشجو در سوئیس چقدر میتواند کار کند؟
بعد از ۶ ماه تحصیل میتوان برای کار تا ۱۵ ساعت در هفته مجوز گرفت. در تعطیلات رسمی ترم کار تماموقت مجاز است، اما پیش از شروع هر کاری باید مجوز کار داشته باشی.
بعد از فارغالتحصیلی میشود در سوئیس ماند؟
فارغالتحصیلان دانشگاههای سوئیس مجوز ۶ ماهه برای جستوجوی کار میگیرند. مجوز کار بعد از آن به سهمیهٔ کانتونی و آزمون بازار کار بستگی دارد و تضمینی نیست.
مهلت درخواست لیسانس ETH کی است؟
برای متقاضیان با مدرک غیرسوئیسی، درخواست از ۱ دسامبر تا ۳۱ مارس (ساعت ۲۳:۵۹ به وقت اروپای مرکزی) باز است و ورود فقط در پاییز انجام میشود. ثبت‌نام آزمون ورودی ۱۵ سپتامبر تا ۱۵ اکتبر است. هزینهٔ درخواست بازگشت‌ناپذیر است.
چرا ایرانی‌ها در سوئیس غربالگری امنیتی می‌شوند؟
ایران در فهرست کشورهای «پرریسک» برای غربالگری امنیتی دانشگاههای سوئیس است. ETH پیوند متقاضیان با نهادهای نظامی و اطلاعاتی را بررسی می‌کند و درخواست متقاضیان دانشگاههای تحریم‌شده ممکن است رد شود. هر دانشگاه این بررسی را خودش انجام میدهد.
بیشتر بخوان، بهتر تصمیم بگیر
پرونده‌ات را با مشاور سوئیس اپلای‌نوتس بسنج
در یک جلسه‌ی رایگان، رشته، معدل و بودجه‌ات را بررسی می‌کنیم و فهرستی واقع‌بینانه از دانشگاههای مناسب به‌همراه نقشه‌ی راه ویزا به تو می‌دهیم.